Bernard Dubois

Poterie Dubois
Rue E. Hermant, 20
B 6200 Bouffioulx
Tel.:  0032 71381761
Fax:  0032 71400228
Email : bernarddubois@skynet.be
www.poteriedubois.be

 

 Bernard DUBOIS

 

DE POTTENBAKKERS VAN BOUFFIOULX EN CHÂTELET TWINTIG EEUWEN VAKKUNDIGHEID « DE ONTDEKKING VAN POTTENBAKKERIJ DUBOIS »

Dankzij archeologische opgravingen uitgevoerd tussen 1986 en 2002 onder de bescherming van het Waals Gewest en aangezet door de geschiedkundige vereniging van « Vieux-Châtelet », weten we nu met zekerheid dat de pottenbakkers reeds in Châtelet te werk waren tijdens de Romeinse periode.

Inderdaad, er werd een pottenbakkers oven gevonden die met carbon 14 werd gedateerd door het Koninklijk instituut voor het kunstpatrimonium te Brussel als zijnde van de 1ste eeuw van onze tijdrekening.

In 1595, schonk het Kapittel Saint-Lambert van Luik, landsheer van Châtelet, Pont-de-Loup en Bouffioulx zijn Handvest aan de Vrije-Ambacht steenpottenbakkers van de heerschappij Samberstreek. Deze handvest bevestigde het bestaan van een zeer oude plaatselijke activiteit.

Reeds in de XIII Eeuw betaalden vier pottenbakkers van Châtelet een retributie aan het Kapittel Saint-Lambert in ruil voor het recht dat hen werd toegestaan om in de bossen van zijn heerschappij de speciale aarde te nemen die zij gebruikten.

Gedurende talrijke eeuwen vonden de pottenbakkers ter plaatse hun grondstof, leem van goede kwaliteit bestendig tegen hoge temperaturen van min of meer 1300 °C; hetgeen het gebruik van zeezout, nodig voor de verglazing van het aardewerk, toelaat.

In het begin werd als brandstof het hout gebruikt dat men in de veelvuldige bossen van de streek kon vinden en daarna, sinds de XVIIIde Eeuw, schakelde men over naar steenkool.

De Vrije-Ambacht verenigde de meesters of bazen, de leerjongens of kandidaat meesters en de knechten of werklui.
Ze werden bestuurd door twee landvoogden : één van Châtelet en één van Bouffioulx, ieder jaar verkozen op 26 december, dag van de heilige Stefaan, Patroonheilige van de pottenbakkers van de entiteit. De Vrije-Ambacht van de pottenbakkers vindt plaats tijdens de revolutionaire periode tijdens dewelke men de afschaffing van de vakgenootschappen had gedecreteerd, maar hij had al zijn macht verloren. Hij verdween in 1824.

Na zijn hoogtepunt te hebben gekend in de XVIIe eeuw, wordt het stenen “vaatwerk”, gedecoreerd of niet, in de XVIIIe eeuw de rug toegekeerd ten gevolge van het succes van het porseleinen vaatwerk vervaardigd door belangrijke fabrikanten.

In de XIXe eeuw ontwikkelen Châtelet en Bouffioulx de industriële fabricatie van conserveringspotten en zandstenen leidingen, een rendabele productie die tot in de jaren 1960 aanzienlijke afzetmarkten bood.

Voor wat de kunstleem betreft, deze kende een nieuwe gouden periode gedurende de helft van de XXe eeuw, dank zij het werk met liefde uitgevoerd door « de tovenaars van de aarde voor de potten ».

Op heden zetten drie Meester-Pottenbakkers het beroep van deze voorouders voort, een beroep dat sinds de Middeleeuwen in deze twee gemeenten nooit heeft opgehouden te bestaan.

Een van hen, de familie CRAME-DUBOIS reeds aanwezig met Georges CRAME de oude bij de ondertekening van het Handvest van de Vrije-Ambacht in 1595, zet nog steeds deze werkzaamheid voort in een oude boerderij in het hartje van het dorp Bouffioulx.
Bernard DUBOIS behartigt met zijn familie de 13de generatie pottenbakkers van vader op zoon en op dochter.
Het atelier van de familie DUBOIS kent een belangrijke patrimoniale belangstelling in de streek.
Enerzijds is er de ambachtelijke werkzaamheid nog steeds gehandhaafd en anderzijds heeft een klein museum er zijn plaats gevonden in het hart van de oude gebouwen alwaar de ouderwetse oven nog eenmaal per jaar wordt aangestoken op 26 december, gedurende de « Nacht van de heilige Stefaan ».
Een andere feestelijke belevenis is een eerbetoon aan onze Meester-Pottenbakkers, namelijk het « Feest van het Aardewerk » dat plaatsvindt elk eerst weekend van de maand juli sinds meer dan dertig jaar.
De Pottenbakkerij DUBOIS opent zijn deuren aan bezoekers en schoolgroepen. Zij stelt hun een geleid bezoek aan de atelier in werkzaamheid en aan het museum voor. Om zich met de magische kunst van het aardewerk vertrouwd te maken, worden er ook stages voor kleine kinderen en volwassenen aangeboden.
De taverne « La Grange aux Potiers » biedt de gelegenheid om in een warm en typisch kader de streekspecialiteiten te proeven. De Pottenbakkerij DUBOIS opent eveneens zijn deuren aan artiesten die er willen tentoonstellen. Hartelijk welkom aan iedereen !

 

(1) Pottery BIRON, Pottery DUBOIS and Pottery LARDINOIS

Bibliography

Om te ontdekken 

www.bouffioulx.be
www.gresdebouffioulx.be